İş Yerinde Stresle Başa Çıkmanızı Sağlayacak Gıdalar | Laba Uluslararası Eğitim Platformu
Blog

Arama

içerik

İş Yerinde Stresle Başa Çıkmanızı Sağlayacak Gıdalar

Modern iş gücünün artan talepleri, çalışanlar üzerinde yüksek stres seviyelerine yol açıyor. Bu hızlı tempolu ortamda, stresle başa çıkmak için en etkili stratejileri bulmak ise hayati önem taşıyor.

cover-63-65b0ea8b55390283786467-min-65bce4393c149372298001.jpg

Stresle mücadelede sıklıkla göz ardı edilen bir yön, beslenmenin stres yönetimindeki rolüdür. Bu makale, stres ve beslenme biliminden elde edilen bilgilerle, belirli yiyeceklerin iş yerinde stresle nasıl mücadele etmenize nasıl yardımcı olabileceğini araştırıyor.

Stresin Tanımı ve Etkileri

Stres, vücudun herhangi bir tehdit veya zorlayıcı duruma verdiği doğal bir tepkidir. Dr. Hans Selye (1907-1982) tarafından ilk kez tanımlanan bu kavram, fiziksel, psikolojik ya da duygusal bir tehdide karşı vücudun verdiği adaptif yanıttır. Stres, bazen pozitif bir motivasyon kaynağı olabilirken, uzun süreli ve yoğun stres, anksiyete, depresyon ve diğer psikolojik rahatsızlıklara yol açabilir

Stresi ruhsal bir sorun olarak görsek de stresin insan üzerindeki yükü ağırdır. Stres belirtileri insanların davranışlarında, özellikle de davranış değişikliklerinde görülebilir. Strese verilen akut tepkiler, duygular (anksiyete, depresyon, sinirlilik, yorgunluk vb.), davranışlar (içe kapanma, saldırganlık, ağlama, motivasyon eksikliği vb.), düşünme (konsantrasyon ve problem çözme güçlüğü vb.) veya fiziksel belirtiler (çarpıntı, mide bulantısı, baş ağrısı vb.) alanlarında olabilir. Stres devam ederse, nöroendokrin, kardiyovasküler, otonomik ve immünolojik işlevlerde değişiklikler meydana gelir ve bu da zihinsel ve fiziksel sağlığın bozulmasına yol açar (örneğin anksiyete, depresyon, kalp hastalıkları).

İş Yerinde Stresin Nedenleri

İş yerinde stresin en yaygın nedenleri arasında aşırı iş yükü, belirsiz iş beklentileri, iş güvencesinin olmaması, çalışma ortamının kötü olması ve iş-yaşam dengesinin bozulması yer alır. Bu faktörler, çalışanların zihinsel ve fiziksel sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Stres söz konusu olduğunda, sinir sistemimiz devreye girer ve sempatik sinir sistemi aktive olur. Bu da adrenal bezlerin devreye girmesine yol açar. Normal şartlarda, bu reaksiyonu ormanda bir aslanla karşılaştığımızda gösteririz. Bu durum günümüz koşullarında oldukça ilginçtir çünkü her gün aslanlarla karşılaşmıyoruz; aslında karşılaştığımız şey modern çalışma hayatlarımız.

Beslenme ve Stres İlişkisi

Bilimsel araştırmalara göre gıdaların üç fonksiyonu vardır: İlki yaşamsal ve vücut fonksiyonlarını devam ettirerek hayatta kalmamızı sağlamak, ikincisi; tat ve doku ile gıdadan tatmin ve rahatlama hissi yaratmak, üçüncüsü ise yaşlanma, immün sistem ve bilişsel düzeylerde fonksiyonel anlamda iyileşme sağlamaktır. Unutulmamalı ki ağır, uzamış ve kontrol altına alınmamış stres kişinin bilişsel işlevlerinde hasara sebep olabilir. Bu da artık kendimizi hem performans düşüklüğünde hem de içinden çıkılması güç bir stres, düşük beyin faaliyetleri gibi kısır döngülerden çıkılamaz durumlarda bulmamıza sebep olabilir

Tüm bunların yanı sıra size iyi haberimiz ise sağlıklı beslenmeyle stresi kontrol etmenin mümkün olduğu! Sağlıklı bir diyet, stres yönetiminde önemli bir role sahiptir. Fransa’da yapılan bir çalışmaya göre sadece 10 gün boyunca anti-stres beslenme önerilerini takip eden katılımcıların stres düzeylerinde anlamlı bir düzelme görülmüştür. Özellikle B grubu vitaminleri, omega-3 yağ asitleri, amino asitler ve bazı mineraller, vücudun stres tepkisini düzenlemeye yardımcı olabilir.

B Grubu Vitaminleri

B vitaminleri, sinir sistemi sağlığı ve enerji üretimi için kritik öneme sahiptir. Araştırmalar, B vitaminlerinin yüksek dozlarının ruh halini iyileştirmede etkili olduğunu göstermiştir:

  • Yeşil yapraklı sebzeler: ıspanak, lahana, pazı,
  • Tam tahıllar: tam buğday, yulaf, arpa, kinoa,
  • Yağlı balıklar: somon, ton balığı, alabalık ve midye gibi balık ve deniz ürünleri,
  • Kuruyemişler: ceviz, badem, chia tohumları ve keten tohumu gibi kuruyemişler B vitaminleri bakımından zengindir.

Omega-3 Yağ Asitleri

Omega-3 yağ asitleri, özellikle EPA ve DHA, beyin sağlığı için hayati öneme sahiptir. Bu yağ asitleri, stres ve anksiyeteyle ilişkili hormon ve nörotransmitterlerin (sinir yolaklarının) dengelenmesine yardımcı olabilir:

  • Balık türevleri: somon, uskumru, sardalya, alabalık ve soğuk su balıkları,
  • Bazı bitkisel yağlar: ceviz, keten tohumu ve chia,
  • Deniz yosunu ve mikroalgler (vegan ve vejetaryenler için) omega-3 bakımından zengindir.

Amino Asitler

L-Triptofan ve L-Tirozin gibi amino asitler, serotonin ve dopamin gibi mutluluk hormonlarının öncülleridir. Bu amino asitler, ruh halini iyileştirebilir ve stresle mücadelede kişiye yardımcı olabilir. 

Triptofan kaynakları:

  • Hindi ve tavuk, 
  • Yumurta (özellikle sarısı),
  • Süt ürünleri: süt, peynir ve yoğurt, 
  • Ayçiçeği tohumları, kabak çekirdeği ve ceviz gibi tohum ve yemişlerde de L-Triptofan bulunur.

Tirozin kaynakları:

  • Peynir türevleri,
  • Soya ürünleri: soya fasulyesi, tofu ve soya sütü,
  • Balık ve deniz ürünleri: özellikle somon ve uskumru gibi yağlı balıklar ile deniz ürünleri 
  • Kırmızı et ve tavuk: kırmızı et ve tavuk, L-Tirozin bakımından zengin protein kaynaklarıdır.

Diğer Besinler

Vitamin C ve E, magnezyum, kalsiyum ve selenyum gibi besinler de stresle mücadelede etkili olabilir. Bu besinler, vücudun stres tepkisini düzenleyebilir ve ruh halini iyileştirebilir.

Önerilen gönderi:

preview-65537b29c64a0487848147.png

İş Dünyasında Sokratik Diyalog: Yaratıcı Çözümler için Bir Rehber

Okuyun

Stresliyken Neden Şeker Yiyorum?

Araştırmalar, duygu durum bozuklukları, stres ve obezite arasında yaklaşık %25'lik bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Yakın zamanlarda yaptığımız çalışmalar, kronik stresin iştah üzerindeki etkilerinde ghrelin ve orexin gibi açlık hormonlarının önemli bir rol oynadığını göstermiştir. İlginç bir şekilde, çalışmalar yoğun şekerli tatların, uyuşturucu ve ödüllendirici maddelerin verdiği hazza eş değer, hatta daha yüksek oranda haz sağlayabileceğini ortaya koyuyor. Şeker açısından zengin bir diyetle bu reseptörlerin aşırı uyarılması, olağanüstü bir ödül sinyali yaratır. Bu durum, kendimizi kontrol etme mekanizmalarımızı aşabilir ve sonuç olarak bağımlılığa yol açabilir.

İş Yerinde Sağlıklı Beslenme Alışkanlıkları

  • Kahvaltıyı Atlamayın: Güne sağlıklı bir kahvaltıyla başlamak, enerji seviyenizi yükseltir ve stresle mücadelede size yardımcı olur.
  • Düzenli Öğünler Yapın: Düzenli öğünler yemek, kan şekerini dengeler ve stresle ilişkili duygusal dalgalanmaları azaltır. Gün içinde düzenli öğünler yer ve sağlıklı liflere yer verirseniz gece boyunca acıkmaz ve geç saatlerde yemek yemenin önüne geçersiniz.
  • Bol Su Tüketin: Yeterli su tüketimi, vücudun stres tepkisini etkileyebilir. Gün boyunca düzenli su içmek önemlidir.
  • Atıştırmalıklarda Sağlıklı Seçimler Yapın: İş yerinde atıştırmalık olarak meyve, kuruyemiş gibi sağlıklı seçenekleri tercih edin.

Sonuç olarak, iş yerinde yaşanan stres, modern çalışma yaşamının kaçınılmaz bir yönü olabilir, ancak sağlıklı beslenme alışkanlıklarıyla bu stresin etkilerini azaltmak mümkündür. B grubu vitaminleri, omega-3 yağ asitleri, amino asitler ve çeşitli mineraller gibi besin öğeleri, stres yönetiminde önemli bir rol oynamaktadır. İş yerinde stresle başa çıkmak için kahvaltıyı atlamamak, düzenli öğünler yemek, yeterli su tüketmek ve sağlıklı atıştırmalıklar seçmek gibi basit ama etkili stratejiler, hem zihinsel hem de fiziksel sağlığımızı korumamıza yardımcı olabilir. Sonuçta, stresle mücadelede beslenmenin rolü, sadece fiziksel sağlığımızı değil, aynı zamanda genel ruh halimizi ve iş yerindeki performansımızı da olumlu yönde etkileyebilir. Bu nedenle, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını benimsemek, stres yönetimi için kritik öneme sahip olup, iş yerindeki verimliliği ve genel yaşam kalitemizi artırabilir.

Haber bültenimize abone olun

En son içeriklerimizden haberdar olmak için e-posta adresinizi bırakın
Takip ettiğiniz için teşekkür ederiz