Porter'ın Rekabet Analizi İçin Beş Güç Modeli | Laba işletme okulu
Blog

Arama

Porter'ın Rekabet Analizi İçin Beş Güç Modeli

Pazar nasıl değerlendirilir ve yeni bir şirket için karakter nasıl yaratılır?

image2-62163941b7a39855916382.png

1979'da Harvard Business School profesörü Michael Porter, endüstri rekabetini analiz etmek için bir metodoloji geliştirdi. Onun sayesinde nişin çekiciliğini değerlendirebilir ve rakiplerinize göre konumunuzu belirleyebilirsiniz.

Porter’ın Beş Güç Modeli Nedir?

Porter'a göre, pazar rekabetini ve endüstrinin çekiciliğini belirleyen beş kriter vardır:

  • Rekabet seviyesi
  • Yeni rakiplerin ortaya çıkışı
  • İkame ürününün ortaya çıkışı
  • Tedarikçilerin pazarlık gücü
  • Tüketicilerin pazarlık gücü

Bir şirketin başarısı, seçilen endüstrinin çekiciliğine (kârlılığına) ve şirketin rakipler arasındaki konumuna bağlıdır. Stratejik yönetimin görevi, potansiyel olarak yüksek kârlılığa sahip bir niş bulmak ve rekabetçi bir strateji seçmektir.

Rekabet seviyesi

Bu kriter, pazardaki rakipler arasındaki rekabeti tanımlar. Şirketler neredeyse aynı ürünleri üretiyorsa ve tüketiciler daha düşük fiyatlı bir rakibe kolayca geçebilirse rekabet özellikle güçlü olacaktır.

Sorunların değerlendirilmesine yardımcı olacak bazı sorular:

  • Ne kadar rakipleriniz var?
  • Piyasa büyüyor mu?
  • Rekabet avantajı elde etmek için yenilik yapıyor musunuz?
  • Rakiplerinizin sizden daha fazla reklam yapıyor mu?
  • Ürünleriniz veya hizmetleriniz kalite açısından rakiplerinizden farklı mı?
  • Müşterileriniz ve rakiplerinizin müşterileri ne kadar sadık?
  • Fiyatlandırma politikanız piyasadaki diğer oyunculardan nasıl bir farklılık gösteriyor?

Yeni rakiplerin ortaya çıkışı

Bu kriter, rakiplerin pazara girmesinin ne kadar zor olduğunu gösterir. Giriş bariyeri ne kadar düşükse, pazar payını kaybetme riski de o kadar yüksek olur.

Porter'a göre, giriş bariyerinin seviyesi altı faktöre bağlıdır:

#1. Tasarrufluk: Büyük hacimli üretimle, üretim birimi başına maliyet azalır. Yeni şirketlerin gerekli hacimlere sahip olmadıkları için yüksek kârlılık elde etmeleri zordur.

#2. Ürün farklılaşması ve mevcut markaların gücü: нSektörde zaten büyük markalar ve çok sayıda hizmet ve ürün varsa, yeni bir şirketin pazara girmesi bayağı zordur.

#3. Sermaye ihtiyacı: İşe başlamak için büyük yatırımlar gerekiyorsa, giriş seviyesi yüksektir.

#4. Yüksek sabit maliyetler: Sabit maliyetler yüksekse, yeni şirketlerin kâr etmeye başlaması zordur.

#5. Dağıtım kanallarına erişim: Yeni kurulmuş şirketlerin hedef kitleye ulaşması zorsa, sektöre giriş seviyesi yüksektir.

#6. Hükümet politikası: Bir sektörde çalışmak için şartlar ne kadar katıysa, o sektöre girmek o kadar zor olur.

Analiz yapmak için sorular:

  • Sektörünüzdeki giriş bariyeri nedir?
  • Sektörünüzdeki çıkış bariyeri nedir?
  • Müşterileriniz ne kadar sadık?
  • Yeni şirketlerin kullanamayacağı benzersiz teknolojiler kullanıyor musunuz?
  • Yeni şirketlerin sektörünüze girmesini kolaylaştıran veya zorlaştıran hükümet programları var mı?

Piyasaya yeni şirketlerin girme riski, sektörün çekiciliği ile doğrudan ilişkilidir: Sektör ne kadar çekici olursa, yeni şirketlerin ortaya çıkması o kadar yüksektir. Rakip sayısının artmasıyla sektörün çekiciliği azalacak ve şirket sayısı tekrar küçülecek.

İkame ürününün ortaya çıkışı

Bu kriter, tüketicilerin yeni bir ürün lehine ürününüzü terk etme olasılığını belirler.

İkame ürünleri rakip ürünlerle karıştırmayın. Örneğin, iki farklı markanın bisikleti rakip ürünler iken, bir scooter ikame ürünü olacaktır.

Piyasada ne kadar çok ürün olursa, tüketicilerinizin yeni bir şeyler denemek ve tercihlerini değiştirmek isteme olasılığı o kadar artar. Örneğin, sağlıklı beslenmenin artan popülaritesi ile tüketiciler şeker yerine sağlıklı atıştırmalıklar satın alıyor olabilir.

Analiz yapmak için sorular:

  • Piyasada sizin ürünlerinizin yerini alabilecek kaç tane ürün vardır?
  • İkame ürünleri ürününüzden ne kadar farklı?
  • Hedef kitlenizin alternatif ürünleri deneme olasılığı ne kadar?
  • Yeni bir ürüne geçmek ne kadar kolay?

Tedarikçilerin pazarlık gücü

Pazar gücünün seviyesi, hammadde ve diğer kaynakların tedarikçilerinin sayısına bağlıdır. Ne kadar az tedarikçi olursa, o kadar rekabetçi olur.

Analiz yapmak için sorular:

  • Kaç tedarikçi ile çalışabilirsiniz?
  • Tedarikçileriniz büyük mü yoksa küçük şirketler mi?
  • Tedarikçiyi değiştirirseniz ne gibi masraflara maruz kalacaksınız?
  • Tedarikçi sizi bir müşteri olarak kaybederse ne gibi masraflara katlanır?
  • Tedarikçilerin ve onlara ihtiyaç duyan şirketlerin oranı nedir?

Tedarikçilerin pazar gücünün büyümesiyle birlikte satın alma maliyetleri artar, bu da şirketin kârlılığının azalması anlamına gelir. Sektörün çekicilik düzeyi düşüyor.

Tüketicilerin pazarlık gücü

Bu kriter, tüketicilerin ürünün kalitesi ve maliyeti üzerindeki etkisini belirler. Müşterilerin bir satıcıdan diğerine geçmesi kolayken, kitle sınırlıysa ve çok sayıda satıcı varsa tüketiciler daha fazla güce sahiptir.

Örneğin, aynı caddede birden fazla market varsa, tüketiciler parasının karşılığını en iyi veren marketi seçecektir.

Analiz yapmak için sorular:

  • Şirketlerin ve tüketicilerin oranı nedir?
  • Müşteriler için fiyat ne kadar önemlidir?
  • Müşterileriniz hakkında ne biliyorsunuz?
  • Tüketiciler ürünlerinizin kalitesinden memnun mu?
  • Mevcut dağıtım kanallarına ne kadar bağımlısınız?

Porter'ın Beş Güç Analizi Örneği

Rekabet seviyesi:

  • Yüksek rekabet seviyesi. Şirketlerin yüzde beşi pazarın yüzde 83'üne sahip
  • Online ve offline şirketler arasındaki yüksek rekabet seviyesi
  • Yüksek reklam maliyeti
  • Müşteriler büyük markalara sadık
  • Çoğu rakibin ciddi mali desteği var
  • Bazı rakiplerin siyasi bir geçmişi var

Yeni şirketlerin ortaya çıkışı:

  • Yeni bir satıcıya geçerken tüketiciler için düşük maliyetler
  • Düşük giriş bariyeri
  • Ucuz gelişim
  • Düşük müşteri sadakati seviyesi

Tedarikçilerin pazarlık gücü:

  • Tüm sektör iki tedarikçi ile çalışır.
  • Tedarikçiler arasında çok az rekabet var

İkame ürününün ortaya çıkışı:

  • Piyasada birkaç ikame ürünü var ve bazıları sizin ürününüzden daha ucuzdur.
  • Hedef kitle yeni ürünler denemeye, tüketici davranışlarını değiştirmeye eğilimlidir.
  • Sağlıklı yaşam tarzı modası

Tüketicilerin pazarlık gücü:

  • Tüketiciler daha fazla harcamaya istekli değiller.
  • Tüketiciler interneti kullanarak birden fazla teklifi kolayca karşılaştırabilir.

Haber bültenimize abone olun

Takip ettiğiniz için teşekkür ederiz